Құрылыс – ел экономикасының күретамыры, ал заманауи инфрақұрылым – мемлекет дамуының берік негізі. Сондықтан Қазақстан үшін алдағы жылдарда құрылыс саласын дамыту, әлеуметтік және инженерлік инфрақұрылымды жаңғырту стратегиялық маңызға ие болып отыр.
2026 жылғы 28 қазанда Қазақстан Республикасының Президенті Қасым-Жомарт Тоқаевтың «Жаңа тарихи кезеңдегі Қазақстанның өзекті міндеттері» атты Қазақстан халқына Жолдауы еліміздің алдағы даму бағыттарын айқындаған маңызды саяси құжат болды. Мемлекет басшысы өз Жолдауында ел экономикасын нығайту, халықтың әл-ауқатын арттыру, өңірлердің әлеуетін дамыту және заманауи инфрақұрылым қалыптастыру мәселелеріне ерекше назар аударды.
Жолдаудағы маңызды бастамалардың бірі – 2027 жылды «Жалпыхалықтық ауқымды құрылыс жылы» деп жариялау ұсынысы. Бұл бастама еліміздің барлық өңірінде құрылыс жұмыстарын жандандырып, халыққа қажетті әлеуметтік нысандар мен инженерлік инфрақұрылымды дамытуға бағытталған.
Президент атап өткендей, Қазақстан ауқымды құрылыс алаңына айналуға тиіс. Бұл ретте мәселе жекелеген ғимараттар салумен ғана шектелмейді. Басты мақсат – әрбір азаматқа қолайлы өмір сүру жағдайын қалыптастыратын тұтас инфрақұрылымдық жүйе құру.
«Халықтық құрылыс» – халық игілігіне бағытталған маңызды жоба
Мемлекет басшысы ұсынған «Халықтық құрылыс» бастамасы Қазақстан тарихындағы ірі инфрақұрылымдық жобалардың біріне айналмақ. Жоспарға сәйкес, 2029 жылдың соңына дейін Ұлттық қордан әлеуметтік, көлік және инженерлік инфрақұрылымды жаңғыртуға шамамен 6,5 триллион теңге бөлу көзделген.
Бұл қаражат ең алдымен халықтың күнделікті өміріне тікелей әсер ететін салаларға бағытталмақ. Атап айтқанда, денсаулық сақтау, білім беру, мәдениет, спорт, тұрғын үй-коммуналдық шаруашылығы және көлік инфрақұрылымы салаларында ауқымды жұмыстар жүргізіледі.
Алғашқы кезеңде еліміздің өңірлерінде 70-ке жуық денсаулық сақтау нысанын, сондай-ақ 50-ге жуық білім беру, спорт және мәдениет мекемесін салу жоспарланып отыр. Сонымен қатар перинаталдық орталықтар, балалар ауруханалары, оңалту орталықтары мен жедел медициналық көмек көрсету станциялары бой көтереді.
Бұл бастамалардың әлеуметтік маңызы зор. Өйткені сапалы медициналық қызмет, қолжетімді білім, спортпен шұғылдануға және мәдени дамуға арналған орындар – халықтың өмір сапасын айқындайтын негізгі көрсеткіштер.
Инфрақұрылымдық даму – өңірлер өркендеуінің кепілі
Ауқымды құрылыс жұмыстарының тағы бір маңызды бағыты – өңірлік инфрақұрылымды дамыту. Әсіресе, шалғай ауылдар мен елді мекендердің жағдайын жақсарту, таза ауызсу мен табиғи газға қолжетімділікті арттыру, жолдарды жөндеу және тұрғын үй құрылысын жандандыру мәселелері күн тәртібінде тұр.
Жол сапасы – ел экономикасының дамуына тікелей ықпал ететін факторлардың бірі. Сапалы автожолдар өңірлер арасындағы байланысты нығайтып қана қоймай, сауда-саттықтың дамуына, кәсіпкерлік белсенділіктің артуына және транзиттік әлеуеттің өсуіне мүмкіндік береді.
Сондықтан Президент республикалық және жергілікті маңызы бар жолдардың сапасына ерекше көңіл бөлуді тапсырды. Сонымен қатар көлік-логистика жүйесін жетілдіру, әуежайлар мен теміржол инфрақұрылымын дамыту да маңызды міндеттердің қатарында.
Бұдан бөлек, тұрғын үй-коммуналдық шаруашылығын жаңғырту, инженерлік желілерді жаңарту және энергетикалық қуат көздерін дамыту жұмыстары да ауқымды құрылыс бағдарламасының ажырамас бөлігі болмақ.
Құрылыс саласы – жаңа жұмыс орындары мен экономикалық өсімнің көзі
Құрылыс саласының дамуы тек жаңа ғимараттар мен жолдардың пайда болуымен шектелмейді. Бұл – экономиканың көптеген саласына серпін беретін маңызды қозғаушы күш.
Мәселен, құрылыс көлемінің артуы отандық құрылыс материалдары өндірісіне, металл өңдеу, көлік, логистика, машина жасау және қызмет көрсету салаларына оң әсер етеді. Сонымен бірге жаңа жұмыс орындары ашылып, шағын және орта кәсіпкерліктің дамуына мүмкіндік туады.
Осы орайда Президент құрылысқа қажетті материалдар мен инженерлік жабдықтарды отандық кәсіпорындарда өндіруге басымдық беру қажеттігін атап өтті. Бұл импортқа тәуелділікті азайтып, ұлттық өндірістің дамуына жол ашады.
Әсіресе, отандық кәсіпорындардың құрылыс жобаларына белсенді қатысуы маңызды. Өйткені мемлекет бөлетін қаржы ел ішінде айналымға түсіп, отандық өндіріс пен еңбек нарығының дамуына ықпал етуі керек.
Сапа, жауапкершілік және ашықтық – басты талап
Ауқымды құрылыс бағдарламасын жүзеге асыруда тек нысандардың санын арттыру жеткіліксіз. Ең бастысы – құрылыс жұмыстарының сапасы, қаржының тиімді жұмсалуы және жобалардың белгіленген мерзімде аяқталуы.
Мемлекет басшысы ірі инфрақұрылымдық жобаларды мұқият іріктеудің, сенімді мердігер компаниялармен жұмыс істеудің және әрбір кезеңге бақылау жүргізудің маңыздылығына тоқталды.
Сондықтан құрылыс саласында заманауи технологияларды енгізу, цифрлық бақылау жүйелерін пайдалану, құрылыс нормалары мен қауіпсіздік талаптарын сақтау ерекше мәнге ие.
Әрбір салынып жатқан мектеп, аурухана, жол немесе спорт кешені ұзақ жылдар бойы халыққа қызмет етуі тиіс. Демек, құрылыс сапасына қойылатын талап та жоғары болуы қажет.
Қорытынды
2027 жылды Жалпыхалықтық ауқымды құрылыс жылы деп жариялау бастамасы – Қазақстанның жаңа даму кезеңіндегі маңызды қадам. Бұл бастама елдің инфрақұрылымдық әлеуетін арттырып қана қоймай, халықтың тұрмыс сапасын жақсартуға, өңірлердің дамуына және ұлттық экономиканың нығаюына жол ашады.
Бүгінгі құрылыс – ертеңгі ұрпақтың игілігі. Салынып жатқан әрбір мектеп – білімді ұрпақтың, әрбір аурухана – ұлт денсаулығының, әрбір жол – экономикалық байланыстың, ал әрбір өндірістік нысан – елдің экономикалық дербестігінің негізі.
Сондықтан «Халықтық құрылыс» бастамасының табысты жүзеге асуы мемлекет пен қоғамның, құрылыс саласының мамандары мен кәсіпкерлердің ортақ жауапкершілігіне байланысты.
Елді көркейту – тек ғимараттар тұрғызу емес, халықтың өмір сүруіне қолайлы орта қалыптастыру. Ал бұл жолдағы әрбір сапалы жоба Қазақстанның жарқын болашағына салынған инвестиция болмақ.
