Конституциялық реформаның жаңалықтарының бірі – «республикалық референдум» атауын «бүкілхалықтық референдум» деп өзгертілгендігі. Алғашқыда атаудағы өзгеріс формалды болып көрінуі мүмкін. Бірақ оның құқықтық және саяси мәні әлдеқайда терең.
Бұл жаңа атау референдумның негізгі субъектісін нақты айқындайды. Енді назар аумақтық сипатқа емес, тікелей халықтың ерік білдіруіне аударылады. Осы арқылы Конституция мемлекет билігінің бастауы халық екенін нақтылай түседі.
Өзгерістер демократиялық легитимділікті күшейтеді. Қабылданатын шешімдердің мәні тек мемлекеттік рәсім ретінде емес, қоғамның тікелей таңдауымен байланысты болады. Яғни референдум — мемлекеттік органның құралы емес, азаматтардың еркін білдіру институты ретінде айқындалады.
Сондай-ақ атаудың өзгеруі құқықтық мәдениетке де әсер етеді. Азаматтар референдумды тек саяси науқан емес, елдің тағдырына қатысты шешім қабылдаудың тікелей механизмі ретінде қабылдай бастайды. Бұл қоғамдық жауапкершілікті арттырады.
Мемлекет үшін бұл қадам биліктің қайнар көзі туралы конституциялық қағидатты нақтылауға бағытталған. Заңдар мен маңызды өзгерістердің негізінде халықтың еркі тұрғаны айқын көрсетіледі.
Осылайша «бүкілхалықтық референдум» ұғымының енгізілуі – демократиялық институттарды мазмұндық тұрғыдан күшейтіп, азаматтардың мемлекет ісіне қатысуын жаңа деңгейге көтеретін құқықтық жаңалық болып табылады.
ГҮЛЗАТ СӘЛІМЖАНОВА, қоғамдық пікір көшбасшысы.
