Қазақстан Республикасының Конституциясындағы 86-бап адвокатураның қоғамдағы орнын, азаматтардың заң көмегін алу құқығын және адвокаттардың қызметін айқындайды. Бұл бап әрбір адамның өз құқығын қорғауына және әділдікке қол жеткізуіне мүмкіндік беруге бағытталған.
Конституцияның 86-бабының бірінші тармағына сәйкес, Қазақстан Республикасындағы адвокатура адамның мемлекет кепілдік берген сот арқылы қорғалу құқығын және заң көмегін алу құқығын іске асыруға жәрдемдеседі. Заң көмегін адвокаттар мен басқа да тұлғалар заңға сәйкес көрсетеді. Бұл дегеніміз – әрбір азамат өзінің құқығы бұзылған жағдайда заңгерлік көмекке жүгіне алады. Мысалы, азаматтық дау туындағанда, еңбек құқығы бұзылғанда немесе қылмыстық іс бойынша қорғану қажет болғанда адвокаттың көмегі маңызды рөл атқарады.
Адвокаттың негізгі міндеттерінің бірі – өзіне жүгінген адамның құқықтары мен заңды мүдделерін қорғау. Ол заңдарды түсіндіреді, қажетті құжаттарды дайындауға көмектеседі, сотта азаматтың мүддесін білдіреді және заң шеңберінде кеңес береді. Адвокаттың кәсіби көмегі адамның өз құқықтарын дұрыс түсінуіне және заңды жолмен қорғауына мүмкіндік береді.
Баптың екінші тармағында адвокат қызметін жүзеге асыру тәртібі, адвокаттардың құқықтары, міндеттері мен жауаптылығы заңмен айқындалатыны көрсетілген. Бұл талап адвокаттардың қызметін реттеп, олардың кәсіби жауапкершілігін қамтамасыз етеді. Сонымен қатар адвокат өз жұмысында заңдылықты сақтап, кәсіби әдеп нормаларын ұстануы қажет.
Менің ойымша, адвокатураның қоғамдағы маңызы өте зор. Себебі заңдарды әр адам бірдей жақсы біле бермейді. Осындай жағдайда адвокаттар азаматтарға құқықтық көмек көрсетіп, әділдікке қол жеткізуіне ықпал етеді. Адвокаттардың қызметі сот жүйесіне деген сенімді нығайтуға және адамдардың өз құқықтарын қорғауына көмектеседі.
Қорытындылай келе, Қазақстан Республикасы Конституциясының 86-бабы азаматтардың сот арқылы қорғалу және заң көмегін алу құқықтарын қамтамасыз етудің маңызды негіздерінің бірі болып табылады. Әрбір адам өз құқықтары мен міндеттерін біліп, қажет болған жағдайда заң көмегіне жүгіне алуы керек. Құқықтары қорғалған қоғамда заңға деген құрмет артып, әділдік пен жауапкершілік қағидалары нығая түседі.
Күмісбек Ербаев, журналист.
